İnsan Yaşamında Meditasyonun Etkisi

Bioinforange podcast yayınımıza hoş geldiniz. Gözlerinizi kapatın, derin bir nefes alın, rahatlayın ve kendinizi gerçekten huzurlu hissedeceğiniz bir yerde olduğunuzu hayal edin. Bunlar tanıdık bir meditasyon başlangıcı değil mi? Meditasyon insanı gerçekten rahatlatır ve sakinleştirir mi? Veya bunun gibi başka ne tür etkileri vardır?

Meditasyon dediğimizde genelde bağdaş kuran, aslında Buddha figüründen bildiğimiz Lotus oturuşu yapan bir insan canlanır gözümüzde.

Meditasyon, Latince ‘meditatio’ kelimesinden türetilmiş, sözcük anlamıyla birçok Batı dilinde “derin düşünme” anlamına gelmekte olan bir terim olup, sözlüklerde, “kişinin iç huzuru, sükûnet, değişik şuur halleri elde etmesine ve öz varlığına ulaşmasına olanak veren, zihnini denetleme teknikleri ve deneyimlerine verilen ad” gibi farklı ifadelerle tanımlanmaktadır. Meditasyon, birçok kültürde ve dinde uygulanan manevi bir arınma tekniğidir. Uyanıklık ve konsantrayon çalışmalarıyla kişi kendini toplar zihnini ve ruhunu dinlendirir. Doğu kültürlerinde meditasyon, köklü ve bilinç açıcı bir teknik olarak kabul edilmektedir.

Meditasyonun etkileri, beyin dalgaları değişiminde nörolojik olarak ölçülmektedir. Meditasyon yaparken kalp atışları yavaşlar, nefes alıp verme düzenli hale gelir ve kaslardaki gerginlik azalmaktadır. Amerikalı beyin bilimci Richard Davidson, Tibetli rahipler üzerinde yaptığı araştırmada alnın sol tarafının hemen arkasında önemli hareketlenmeler olduğunu bulgulamış ve elektroansefalografi (beyin dalgalarının kaydı EEG) sonucu Gama dalgalarının bu hareketlenmeleri geliştirdiğini ispatlamaktadır. Psikolog Sara Lazer ise; düzenli meditasyon yapanlar üzerinde yaptığı araştırmalar sonucu, ön beyin kısmında bilişsel-duygusal gelişme ve rahatlamaya sebep olan alanda diğer insanlara nazaran daha çok gelişmenin olduğunu saptamaktadır.

Bu güne kadar Meditasyon için yapılmış çalışmalarda şu sonuçlara varılmaktadır;

  1. Stresi azaltmakta ve anksiyeteyi kontrol etmeye yardımcı olmaktadır.
  2. Empati duygusunu artırmaktadır.
  3. Odaklanmayı geliştirmektedir.
  4. Yaratıcılığı artırmaktadır.
  5. Bağımlılıkların üstesinden gelmeye yardımcı olabilmektedir.
  6. Kişiyi dış dünyadan izole ederek rahatlamasını sağlamaktadır.

Ayrıca bir kaç farklı ana meditasyon türü bulunmaktadır;

  1. Farkındalık meditasyonu
  2. Zen/ zazen meditasyonu
  3. Metta meditasyonu
  4. Heartfulness meditasyonu
  5. Mantra meditasyonu
  6. Yoga
  7. Çigog/ Tai chi meditasyonu

Bu birkaç ana meditasyon türü haricinde 23 meditasyon türü bulunmaktadır. Meditasyon türleri, kişinin ihtiyacına göre şekillenebilmektedir.

Psychosomatic Medicine’de yayınlanan bir çalışma, 90 kanser hastasından oluşan randomize bir gruba bilinçli meditasyon yaptırılarak bir çalışma yapılmaktadır. Yedi hafta sonra, meditasyon yapanlar, meditasyon yapmayan kontrol grubuna göre önemli ölçüde daha az depresif, endişeli, öfkeli ve kafası karışmış olduklarını bildirilmektedir. Meditasyon yapanların ayrıca diğer gruba göre daha fazla enerjisi ve daha az kalp ve gastrointestinal problemleri tespit edilmektedir.

Bir grup farkındalık meditasyonu eğitim programı, anksiyete ve panik semptomlarını etkili bir şekilde azaltabilmekte ve genelleşmiş anksiyete bozukluğu, panik bozukluğu veya agorafobili panik bozukluğu olan hastalarda bu azalmaların sürdürülmesine yardımcı olabilmektedir. 

Massachusetts Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Doktor Jon Kabat-Zinn , Wisconsin, Madison’da bir yüksek teknoloji firmasının stresli çalışanlarının beyin dalgalarını kaydetti . Denekler rastgele iki gruba ayrıldı, 25 kişiden sekiz hafta boyunca meditasyon öğrenmesi istendi ve geri kalan 16 kişi kontrol grubu olarak yalnız bırakıldı.

Tüm katılımcıların beyin dalgaları çalışma sırasında üç kez tarandı: deneyin başlangıcında, meditasyon dersleri sekiz hafta sonra tamamlandı ve ondan dört ay sonra araştırma sonucunda Araştırmacılar, meditasyon yapanların sol ön lobunda belirgin bir aktivite değişikliği gösterdiğini buldular. Başka bir deyişle, eskisinden daha sakin ve daha mutluydular.

Batılı bilim adamları hala meditasyonun nasıl ve neden işlediğini araştırırken, hem fizyolojik hem de psikolojik faydaları olduğunu zaten bilmekteyiz. Ve birçok terapist, bunun daha geleneksel terapiler için geçerli bir tamamlayıcı olduğunu düşünmektedir. Fakat bu çalışmaların önünde hala uzunca bir yol bulunmaktadır.

Dinlediğiniz için teşekkür ederiz.

Bilimle kalalım.

REFERANSLAR

  • Davidson, R. J., & Lutz, A. (2008). Buddha’s Brain: Neuroplasticity and Meditation. IEEE signal processing magazine25(1), 176–174. https://doi.org/10.1109/msp.2008.4431873
  • Effectiveness of a meditation-based stress reduction program in the treatment of anxiety disorders Published Online:1 Apr 2006 https://doi.org/10.1176/ajp.149.7.936
  • John J. Miller, Ken Fletcher, Jon Kabat-Zinn, Three-year follow-up and clinical implications of a mindfulness meditation-based stress reduction intervention in the treatment of anxiety disorders, General Hospital Psychiatry, Volume 17, Issue 3, 1995, Pages 192-200, ISSN 0163-8343, https://doi.org/10.1016/0163-8343(95)00025-M.
  • Psychology today, By Colin Allen published April 1, 2003